Besluit (GBVB) 2021/2133 van de Raad van 2 december 2021 betreffende de ondersteuning van het alomvattende programma ter ondersteuning van de inspanningen ter voorkoming en bestrijding van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en conventionele munitie in Zuidoost-Europa
DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,
Gezien het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 28, lid 1, en artikel 31, lid 1,
Gezien het voorstel van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid,
(1) Op 19 november 2018 heeft de Raad de EU-strategie tegen illegale vuurwapens, handvuurwapens en lichte wapens (SALW), en munitie daarvoor, met als titel “Wapens beveiligen, burgers beschermen” (de “EU-SALW-strategie”) aangenomen.
(2) Al meer dan drie decennia lang worden staten in Zuidoost-Europa over hun grenzen heen en op hun hele grondgebied geconfronteerd met aanzienlijke risico’s en uitdagingen die voortvloeien uit de destabiliserende accumulatie en ongecontroleerde verspreiding van illegale handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en conventionele munitie. Die risico’s hebben bredere negatieve gevolgen voor heel Europa en daarbuiten. In de EU-SALW-strategie wordt gesteld dat, hoewel de afgelopen jaren aanzienlijke vooruitgang is geboekt, met name in Zuidoost-Europa, door de omvang van de accumulatie van SALW en munitie, inadequate opslagomstandigheden, wijdverbreid illegaal bezit, en lacunes in de uitvoering de inspanningen op het gebied van vuurwapen- en SALW-beheersing in delen van de Westelijke Balkan nog altijd slechts beperkt resultaat opleveren.
(3) Op regionaal niveau verbindt de EU-SALW-strategie de Unie en haar lidstaten ertoe te helpen bij het vergroten van de capaciteit van rechtshandhavingsinstanties om smokkelnetwerken op te sporen, te ontmantelen en te verbieden en te voorkomen dat vuurwapens via de illegale markt in handen vallen van terroristen en criminelen, onder meer door illegale financiering en illegaal vervoer van wapens te blokkeren en door de grenspolitie, douane- en havendiensten een grotere rol te geven bij het tegengaan van illegale wapenstromen via maritiem vervoer. De Unie en haar lidstaten hebben zich ertoe verbonden andere landen te helpen het beheer en de beveiliging van voorraden in het bezit van de staat te verbeteren door de nationale wetgevende en bestuurlijke kaders, evenals de instellingen die het legitieme aanbod en voorraadbeheer van SALW en munitie voor defensie- en veiligheidstroepen reguleren, te versterken.
(4) Overeenkomstig de EU-SALW-strategie zal de Unie haar dialoog en samenwerking met regionale organisaties die zich bezighouden met SALW-beheersing intensiveren door haar activiteiten af te stemmen op regionale strategieën en actieplannen.
(5) In 2000 hebben de staten die deelnemen aan de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) hun goedkeuring gehecht aan het SALW-document van de OVSE1, waarin zij toezeggen de illegale handel in SALW in al zijn aspecten te zullen bestrijden. In dat document wordt voorts benadrukt dat de buitensporige accumulatie van SALW en het gebrekkige beheer en de gebrekkige beveiliging van de voorraden daarvan een destabiliserend effect kunnen hebben op de nationale, regionale en internationale veiligheid.
(6) Tevens hebben de staten die deelnemen aan de OVSE in 2003 hun goedkeuring gehecht aan het OVSE-document over voorraden conventionele munitie2. Dit betekent dat zij erkennen dat de buitensporige accumulatie van conventionele munitie veiligheids- en beveiligingsrisico’s oplevert. Ter bestrijding van die risico’s hebben zij besloten een praktische procedure vast te stellen voor het verlenen van bijstand voor de vernietiging van overschotten aan conventionele munitie en/of het verbeteren van de praktijken voor het beheer en de beveiliging van voorraden.
(7) In de OVSE-documenten over SALW en voorraden conventionele munitie wordt vernietiging aangemerkt als de meest aangewezen methode om de overtollige voorraden SALW en conventionele munitie op te ruimen.
(8) Bij het door dit besluit van de Raad ondersteunde project zal rekening worden gehouden met andere regionale initiatieven, met name de routekaart voor de Westelijke Balkan3, de werkzaamheden van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties (UNDP)/het Uitwisselingscentrum voor Zuidoost- en Oost-Europa inzake de beheersing van het aantal handvuurwapens en lichte wapens (Seesac), en de relevante activiteiten van de Europese Commissie in Zuidoost-Europa in verband met wapenbeheersing en illegale wapenhandel.
(9) De Unie heeft in het verleden activiteiten van de OVSE gesteund door middel van Besluit 2012/662/GBVB van de Raad4 betreffende de ondersteuning van activiteiten om het risico van illegale handel in en buitensporige accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens in het gebied dat valt onder de OVSE te beperken. Op 4 augustus 2017 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2017/1424 ter ondersteuning van de OVSE-activiteiten ter beperking van het risico van illegale handel in en buitensporige accumulatie van handvuurwapens, lichte wapens en conventionele munitie in de Republiek Noord-Macedonië en in Georgië5 vastgesteld. Op 2 december 2019 heeft de Raad Besluit (GBVB) 2019/20096 ter ondersteuning van de inspanningen van Oekraïne ter bestrijding van de illegale handel in wapens, munitie en explosieven, in samenwerking met de OVSE vastgesteld.
(10) Op 30 juni 2018 is tijdens de derde conferentie van de Verenigde Naties voor de evaluatie van de vorderingen in de uitvoering van het VN-actieprogramma tegen illegale handvuurwapens en lichte wapens een slotdocument aangenomen waarin de landen opnieuw hebben toegezegd de omleiding van handvuurwapens en lichte wapens te voorkomen en te bestrijden. De landen verklaarden opnieuw dat ze bereid zijn de internationale samenwerking voort te zetten en de regionale samenwerking te versterken, door verbetering van coördinatie, overleg, informatie-uitwisseling en operationele samenwerking, met de betrokkenheid van de bevoegde regionale en subregionale organisaties en de voor rechtshandhaving, grenscontrole en uitvoer- en invoervergunningen bevoegde autoriteiten.
(11) In de resolutie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties van 25 september 2015 getiteld “Transforming our world: the 2030 Agenda for Sustainable Development” (Onze wereld transformeren: Agenda 2030 voor duurzame ontwikkeling), wordt bevestigd dat de bestrijding van de illegale handel in handvuurwapens en lichte wapens noodzakelijk is voor de verwezenlijking van vele duurzameontwikkelingsdoelstellingen, waaronder die met betrekking tot vrede, justitie en sterke instituties, armoedebestrijding, economische groei, gezondheid, gendergelijkheid en veilige steden. Daarom hebben alle staten met duurzameontwikkelingsdoelstelling 16.4 daarvan toegezegd de illegale stromen van geldmiddelen en wapens aanzienlijk te verminderen.
(12) In de op 24 mei 2018 door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties voorgestelde agenda voor ontwapening, getiteld “Securing our Common Future” (Onze gezamenlijke toekomst veiligstellen), wordt opgeroepen tot het aanpakken van de buitensporige accumulatie van en de illegale handel in conventionele wapens en het ondersteunen van nationale benaderingen ten aanzien van handvuurwapens,
HEEFT HET VOLGENDE BESLUIT VASTGESTELD:
Artikel 1
Overeenkomstig lid 1 heeft dit besluit de volgende doelstellingen:
- a) het risico op de verspreiding en het misbruik van SALW in de Republiek Albanië te verminderen;
- b) Bosnië en Herzegovina te ondersteunen bij het beperken van de beveiligings- en veiligheidsrisico’s in verband met het illegaal bezit van, misbruik van en handel in SALW en munitie daarvoor;
- c) steun te verlenen voor de versterking van de bestaande K-9-eenheid van de Kosovaarse7 politie en de directe bijdrage daarvan aan de preventie, de bestrijding en het onderzoek van SALW, munitie en misbruik van en handel in explosieven in de Westelijke Balkan;
- d) het risico op de verspreiding en het misbruik van SALW in de Republiek Noord-Macedonië te verminderen door de preventie-, detectie-, analyse- en onderzoekscapaciteit van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en andere gouvernementele organisaties te vergroten;
- e) het risico op ongeplande explosies op munitieterreinen en de omleiding van SALW/voorraden conventionele munitie uit opslagplaatsen van het Ministerie van Defensie van Montenegro te beperken;
- f) het verminderen van veiligheids- en beveiligingsrisico’s in verband met SALW in illegaal bezit, misbruik van legale SALW, en de illegale handel in SALW in Servië;
- g) de deelnemende staten van de OVSE helpen hun toezeggingen voor hulp tegen de illegale verspreiding van SALW/voorraden conventionele munitie beter te plannen, na te komen en zo nodig aan te scherpen.
De begunstigden van het project zijn:
- a) autoriteiten in Zuidoost-Europa die gemachtigd en verantwoordelijk zijn voor het voorkomen en bestrijden van de illegale handel in SALW en conventionele munitie, namelijk SALW-commissies/-besturen, Ministeries van Binnenlandse Zaken, en rechtshandhavingsinstanties zoals de politie. Andere betrokken autoriteiten zijn de Ministeries van Veiligheid, het OM, rechtbanken en penitentiaire diensten in Bosnië en Herzegovina en het Ministerie van Defensie in Montenegro. In Servië voorziet het project ook in samenwerking met maatschappelijke organisaties die zich bezighouden met SALW-beheersingskwesties (directe begunstigden);
- b) de bevolking van jurisdicties in Zuidoost-Europa en zijn Europees nabuurschap die bedreigd worden door het gebruik van illegale SALW en conventionele munitie bij criminele activiteiten, terrorisme en gewelddadig misbruik (indirecte begunstigden);
- c) de gemandateerde autoriteiten in de Unie en haar lidstaten die voordeel halen uit betere controlecapaciteiten inzake SALW en conventionele munitie in Zuidoost-Europa, onder meer door betere informatie-uitwisseling en coördinatie- en samenwerkingsmaatregelen zoals risico-identificatie, onderzoek en tracering, opsporing en inbeslagneming van illegale SALW en conventionele munitie (indirecte begunstigden).
Artikel 2
Artikel 3
Artikel 4
Artikel 5
-
FSC.DOC/1/00/Rev.1.
(terug) -
FSC.DOC/1/03/Rev.1.
(terug) -
Tijdens de top voor de Westelijke Balkan van 10 juli 2018 in Londen is de “Regionale routekaart voor een duurzame oplossing voor illegaal bezit van, misbruik van en handel in handvuurwapens en lichte wapens (SALW) en munitie daarvoor in de Westelijke Balkan tegen 2024” aangenomen.
(terug) -
Besluit 2012/662/GBVB van de Raad van 25 oktober 2012 betreffende de ondersteuning van activiteiten om het risico van illegale handel in en buitensporige accumulatie van handvuurwapens en lichte wapens in het gebied dat valt onder de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) te beperken (PB L 297 van 26.10.2012, blz. 29).
(terug) -
PB L 204 van 5.8.2017, blz. 82.
(terug) -
Besluit (GBVB) 2019/2009 van de Raad van 2 december 2019 ter ondersteuning van de inspanningen van Oekraïne ter bestrijding van de illegale handel in wapens, munitie en explosieven, in samenwerking met de OVSE (PB L 312 van 3.12.2019, blz. 42).
(terug) -
Deze benaming laat de standpunten over de status van Kosovo onverlet, en is in overeenstemming met Resolutie 1244/1999 van de VN-Veiligheidsraad en het advies van het Internationaal Gerechtshof over de onafhankelijkheidsverklaring van Kosovo.
(terug)